Dlaczego powstaje PRZEPUKLINA i kiedy jest niebezpieczna? Prawdy i mity o przepuklinie

Wielu z nas uważa, że jeśli przepuklina nie przeszkadza w codziennym życiu nie warto jej leczyć. Czy rzeczywiście tak jest? Co jest prawdą, a co fałszem w powszechnej wiedzy na temat tej przypadłości?

1. Słabe powłoki brzuszne mogą być przyczyną powstania przepukliny

PRAWDA. Wnętrzności w jamie brzusznej są przez naturę poukładane w określonym porządku. Aby pozostały na swoim miejscu i mogły wypełniać wyznaczone im zadania, są przytrzymywane powłokami brzusznymi, na które składają się mięśnie brzucha, rozcięgna mięśni i więzadła. W jamie brzusznej panuje stałe dodatnie ciśnienie, które wzrasta podczas kaszlu, śmiechu, przy oddawaniu moczu i stolca. To sytuacje, podczas których mocniej pracują mięśnie brzucha, tworząc tzw. tłocznię brzuszną. Dochodzi wówczas do wzrostu ciśnienia. Jeżeli któraś z warstw (powłok) jest słaba, zaczyna się rozwarstwiać, z czasem pęka i tworzy się szczelina, do której mogą się wcisnąć jelita. Wtedy powstaje przepuklina, czyli hernia.

2. Przepuklina to tylko defekt kosmetyczny

FAŁSZ. Nic bardziej mylnego. Wprawdzie większość przepuklin nie zagraża bezpośrednio życiu, ale, gdy dojdzie do uwięźnięcia jelita to, mogą się pojawić poważne kłopoty zdrowotne, wymagające natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

3. Nadwaga sprzyja powstawaniu przepukliny

PRAWDA. Osoby o dużej nadwadze mają szczególną skłonność do przepuklin. Ich tkanka łączna jest słaba, mało sprężysta. Z czasem powstają w niej bardziej lub mniej rozciągnięte przestrzenie, które można porównać do rozstępów na skórze. Gdy otyłość jest coraz większa, mięśnie jeszcze bardziej słabną. Jelita przeciążone jedzeniem potrzebują coraz więcej miejsca. Rozpychają się. Ciśnienie, które powstaje w brzuchu po kolejnym obżarstwie sprawia, że jelita coraz bardziej rozciągają powłoki brzuszne. Te pękają i przepuklina gotowa.

4. Częste zaparcia wywołują przepukliny

PRAWDA. Przepuklinę mogą sobie wyhodować także osoby, które nie zapobiegają przewlekłym zaparciom. Ciśnienie jakie powstaje w brzuchu podczas próby wypróżnienia, może być tak silne, że uszkodzi jego powłoki. Jeżeli nie zmienimy diety i nie będziemy stosować łagodnych środków przeczyszczających możemy mieć kłopoty.

5. Przepuklinę mają tylko osoby starsze, z bardzo osłabionymi mięśniami brzucha

FAŁSZ. Przepuklina może powstać w każdym wieku. Jednakże są w życiu trzy okresy, gdy pojawiają się one najczęściej. Pierwszy to czas, gdy po odpadnięciu pępowiny nie dochodzi do zarośnięcia otworu leżącego u podstawy pępka (tzw. przepuklina pępkowa). Łatwo ją rozpoznać, bo wygląda jak guzek wielkości winogrona. Jeżeli dziecko skończyło cztery lata i nadal ma przepuklinę, konieczna jest operacja. Drugi okres to czas intensywnego wzrostu (zwłaszcza u chłopców). Wskutek wrodzonych niedoskonałości (np. nie zarośnięcia kanału przez który zstępowały jądra z brzucha do moszny), szybkiego wzrostu i dużej aktywności fizycznej dziecka, może się utworzyć przepuklina pachwinowa. Często w tym przypadku potrzebna jest operacja. Trzeci okres, to czas, gdy rzeczywiście powstanie przepukliny ma związek ze zwiotczeniem mięśni brzucha. Przepuklina pojawia się jako następstwo przepracowania (np. dźwigania ciężarów) lub wskutek innej choroby, np. astmy lub przerostu prostaty.

6. Schorzenia prostaty i płuc nie mają nic wspólnego z przepukliną

FAŁSZ. Długo utrzymujący się i męczący kaszel osłabia mięśnie. Gdy mają jakiś drobny defekt, mogą nie wytrzymać takiego obciążenia. Panowie, którzy mają problemy z oddawaniem moczu, z powodu przerośniętego gruczołu krokowego, powinni się zgłosić do urologa i jak najszybciej rozpocząć leczenie stercza. W przeciwnym razie mogą mieć dodatkowy problem zdrowotny. Wysiłek, jaki muszą włożyć w opróżnienie pęcherza znacznie osłabia mięśnie brzucha. Gdy taki stan trwa latami, prędzej czy później utworzy się przepuklina pachwinowa.

7. Przepuklina może zagrażać życiu

PRAWDA. Najbardziej niebezpieczny jest stan, gdy przepuklina uwięźnie. Dochodzi do tego, gdy za jelitami, które wcisnęły się do worka przepuklinowego zacisną się wrota. Istota uwięźnięcia jest to, że jelita, które dostały się do worka przepuklinowego nie mogą się z niego wydostać. Zaciśnięcie to upośledza drożność jelit. W krótkim czasie brzuch zaczyna mocno boleć, jest silnie wzdęty. Jeżeli pomoc nie nadejdzie w odpowiednim czasie, z powodu niedokrwienia jelit, rozwija się ich martwica. Jak mówią specjaliści do takiego powikłania przepukliny może dojść z błahego powodu; kichnięcia, kaszlu, nadmiernego wysiłku, a nawet podczas gwałtownego wstania z fotela.

8. Sami nie możemy rozpoznać uwięźniętej przepukliny

FAŁSZ. Rozpoznanie takiego stanu nie jest trudne. Tam, gdzie dotychczas było miękkie, pojawiające się i znikające wybrzuszenie na skórze, robi się twardy i bolesny guz. Skóra w tym miejscy jest mocno zaczerwieniona i bardzo ciepła. Po kilku godzinach odczuwa się wzdęcie, ostry ból brzucha, nudności, niekiedy wymioty. Nie jest też możliwe oddanie gazów i stolca. Tętno jest przyspieszone.

9. Uwięźnięta przepuklina wymaga operacji

PRAWDA. Jedyna skuteczna metoda leczenia jest operacja. Polega na oddzieleniu worka przepuklinowego od otaczających go tkanek i podwiązaniu. Najważniejszą częścią zabiegu jest wzmocnienie osłabionych tkanek powłok brzusznych. Cerowanie ubytków tkanek robi się poprzez zbliżenie do siebie mięśni, rozcięgien i więzadeł. Zakłada się na nie mocne szwy chirurgiczne. Nowoczesne leczenie przepuklin polega na wszczepieniu w powłoki brzuszne specjalnych siatek, które mają je wzmocnić i chronić przed nawrotem dolegliwości. Po operacji, już następnego dnia chory może wstać z łóżka. Jeśli nie ma komplikacji, zwykle po trzech dniach wychodzi ze szpitala. Laparoskopowe leczenie schorzenia ma swoich zwolenników i przeciwników. Pierwsi uważają, że po takiej operacji chory szybko zdrowieje, bo rana pooperacyjna jest niewielka. Przeciwnicy twierdzą natomiast, że laparoskop nie daje możliwości precyzyjnego umocowania siatki, przez co zdarzają się nawroty choroby. Krytykowana jest też konieczność stosowania głębszej narkozy.

10. Gdy przepuklina uwięźnie, zawsze dochodzi do martwicy jelit

FAŁSZ. Jeśli nie wpadniemy w panikę i będziemy spokojnie działać możemy nawet doprowadzić do rozluźnienia się pierścienia przepuklinowego i powrotu jelit na swoje miejsce. Aby bezpiecznie dotrwać do przyjazdu karetki należy położyć się na wznak. Pod miednicę podłożyć niewielką poduszkę, nogi zgiąć lekko w kolanach i starać się mimo bólu równo oddychać. Taka pozycja rozluźnia mięśnie brzucha i pierścień przepuklinowy. Jelita mogą powrócić na swoje miejsce, ale to może stwierdzić tylko lekarz. Nawet jeśli jelita same się uwolnią z uścisku, konieczna jest obserwacja w szpitalu, która kończy się operacją. Ale jest ona wykonywana bez pośpiechu, którego zawsze wymaga stan zagrożenia życia.

11. Po operacji należy unikać wysiłku fizycznego

PRAWDA. Oszczędzać się należy przez co najmniej 3 miesiące po operacji. Unikać zwłaszcza dźwigania. Dla własnej wygody należy przez kilka tygodni stronić od potraw powodujących gazy lub zaparcia. Nie należy też pić gazowanych napojów. Koniecznie trzeba się pozbyć nadwagi i zadbać, poprzez nie forsowną gimnastykę – o wzmocnienie mięśni brzucha.

12. Przed zabiegiem chirurgicznym może uchronić noszenie specjalnego pasa przepuklinowego lub bielizny obciskającej

FAŁSZ. Pasy przepuklinowe nie mają takich właściwości. Poza tym noszenie pasa przepuklinowego nie chroni też przed uwięźnięciem przepukliny. Za wykonanie tego nieprzydatnego „stroju” trzeba w pracowni gorseciarskiej zapłacić nawet 600-900 zł.

Powiązane artykuły